Νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές των τροφίμων προβλέπεται για το 2026 με τις πιέσεις να εντείνονται σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και εφοδιασμού. Σύμφωνα με νέα έκθεση της Atradius που εξετάζει τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων και της κλιματικής αλλαγής στον κλάδο τροφίμων οι παγκόσμιες τιμές αναμένεται να αυξηθούν κατά 11,6% φέτος ενώ για το 2027 προβλέπεται νέα άνοδος κατά 4,8%.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια περίοδο αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών. Σύμφωνα με στοιχεία της Oxford Economics που επικαλείται η Atradius οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 29,9% το 2021 και κατά 14,2% το 2022. Ακολούθησαν μειώσεις 9,2% το 2023 7,6% το 2024 και 5,7% το 2025.
Ενέργεια και λιπάσματα πιέζουν την παραγωγή
Σημαντικό μέρος των νέων πιέσεων συνδέεται με το αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή καθώς η διαταραχή στη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών και ειδικά στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ έχει επηρεάσει το κόστος ενέργειας και βασικών εισροών για τη γεωργία.
Οι αυξήσεις δεν περιορίζονται στο χωράφι. Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος επηρεάζει όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων από τη φύτευση και τη συγκομιδή μέχρι την επεξεργασία την αποθήκευση και τη μεταφορά των προϊόντων.
Την ίδια στιγμή οι ακραίες καιρικές συνθήκες προσθέτουν νέους κινδύνους. Η έντονη ζέστη και η ξηρασία έχουν ήδη επηρεάσει τις καλλιέργειες σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Στις αρχές Ιουνίου περισσότερο από το μισό της επικράτειας των ΗΠΑ αντιμετώπιζε συνθήκες ξηρασίας που επηρέαζαν περίπου 250 εκατ. στρέμματα γεωργικής γης.
Στη Δυτική Ευρώπη οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να προσθέσουν πάνω από μία ποσοστιαία μονάδα στον πληθωρισμό των τροφίμων το 2027 με την επίπτωση να φτάνει σε ορισμένα σενάρια έως και το 3%.
Στο επίκεντρο σιτηρά φρούτα και λαχανικά
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο ισχυρού φαινομένου El Niño στον Ειρηνικό. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει τις σοδειές και να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά τροφίμων κυρίως στις αναδυόμενες αγορές. Παράλληλα ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να δημιουργεί αβεβαιότητα λόγω των επιθέσεων σε λιμάνια εγκαταστάσεις φόρτωσης και κρίσιμες υποδομές.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένεται να εμφανιστούν στα σιτηρά στα φρούτα και στα λαχανικά καθώς και στα γαλακτοκομικά. Οι επιπτώσεις είναι πιθανό να περάσουν στη συνέχεια και στα μεταποιημένα τρόφιμα όπως το ψωμί το τυρί το κρασί και τα έλαια.
Οι καταναλωτές στρέφονται στις φθηνότερες επιλογές
Η άνοδος του κόστους αλλάζει ήδη τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Όλο και περισσότεροι στρέφονται σε φθηνότερες μάρκες αναζητούν προσφορές και περιορίζουν τις αγορές που δεν θεωρούν απαραίτητες. Παράλληλα τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και τα εκπτωτικά καταστήματα κερδίζουν έδαφος.
Η Atradius επισημαίνει ότι η τάση αυτή δεν ξεκινά τώρα. Οι καταναλωτές σε ΗΠΑ και Ευρώπη είχαν ήδη γίνει πιο ευαίσθητοι στις τιμές των τροφίμων καθώς αυτές παραμένουν σε υψηλότερα επίπεδα από την προ πανδημίας εποχή. Η νέα άνοδος ενδέχεται έτσι να ενισχύσει περαιτέρω αυτό που η εταιρεία χαρακτηρίζει ως «κόπωση από τις αυξήσεις των τιμών».
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι ιδιαίτερα απαιτητικό. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και πρώτων υλών πιέζουν τα περιθώρια κέρδους ενώ την ίδια στιγμή οι καταναλωτές δυσκολεύονται να απορροφήσουν νέες αυξήσεις. Το αποτέλεσμα είναι μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στο κόστος παραγωγής στις τιμές λιανικής και στη διατήρηση της ζήτησης.
Πηγή ESM Magazine / Atradius.
Σχόλια 0