Το Ουζμπεκιστάν προχωρά σε έναν ευρύ μετασχηματισμό του αγροτικού τομέα, επενδύοντας σε νέες τεχνολογίες, σύγχρονες αρδευτικές υποδομές και ψηφιακές εφαρμογές. Στόχος είναι η αύξηση της αγροτικής παραγωγικότητας, η ενίσχυση των εξαγωγών και η διασφάλιση της επάρκειας τροφίμων για την εγχώρια αγορά.
Η γεωργία αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της χώρας. Ωστόσο, η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού και οι πιέσεις στους φυσικούς πόρους δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις. Η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα μέσα από ένα πρόγραμμα επενδύσεων που συνδυάζει την επιστημονική έρευνα με την τεχνολογική καινοτομία.
Σύμφωνα με τον υπουργό Γεωργίας Ibrokhim Abdurakhmonov, η χώρα παράγει περίπου 26 εκατομμύρια τόνους φρούτων και λαχανικών ετησίως, ενώ τα αγροτικά προϊόντα της φτάνουν σε 92 διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, έχει θέσει ως στόχο την αύξηση των εξαγωγών τροφίμων στα 10 δισ. δολάρια έως το 2030. Η περίοδος 2026-2030 έχει επίσης χαρακτηριστεί ως προτεραιότητα για την επισιτιστική ασφάλεια, με έμφαση στην εγχώρια παραγωγή και τη μείωση της εξάρτησης από συγκεκριμένες εισαγωγές.
Νέες καλλιέργειες και μεγαλύτερες αποδόσεις
Μία από τις βασικές κατευθύνσεις της αγροτικής πολιτικής είναι η αύξηση της παραγωγής χωρίς απαραίτητα την επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
Η χώρα επενδύει σε επιστημονικές μεθόδους καλλιέργειας, βελτιωμένους σπόρους και σύγχρονες τεχνικές φύτευσης. Το 2025, το βαμβάκι καλλιεργήθηκε σε περίπου 875.600 εκτάρια, λιγότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια που χρησιμοποιούνταν τα προηγούμενα χρόνια. Παρά τη μείωση της έκτασης, η παραγωγή έφτασε σχεδόν τους 4 εκατομμύρια τόνους.
Για το 2026, η παραγωγή σιτηρών ανήλθε στους 10 εκατομμύρια τόνους, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάπτυξη σύγχρονων οπωρώνων. Το Ουζμπεκιστάν διαθέτει περίπου 572.600 εκτάρια οπωρώνων και αμπελώνων, ενώ σχεδιάζει τη δημιουργία 172.000 εκταρίων νέων παραγωγικών οπωρώνων την περίοδο 2026-2028.
Οι νέες μέθοδοι καλλιέργειας έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν. Σε παραδοσιακούς οπωρώνες η παραγωγή κυμαινόταν από 7 έως 10 τόνους φρούτων ανά εκτάριο. Με τη χρήση νάνων και ημινάνων υποκειμένων στα δέντρα, οι αποδόσεις μπορούν πλέον να φτάσουν τους 30-35 τόνους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν ακόμη και τους 50-60 τόνους.
Σε μία σύγχρονη αγροτική εκμετάλλευση 138 εκταρίων, όπου καλλιεργούνται μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα, ροδάκινα και βερίκοκα, η μέση παραγωγή μήλων φτάνει τους 35 τόνους ανά εκτάριο.
Για την ενίσχυση των επενδύσεων, η κυβέρνηση προσφέρει ευνοϊκά δάνεια έως 120 εκατομμύρια σουμ ανά εκτάριο για τη δημιουργία οπωρώνων. Η διάρκεια αποπληρωμής φτάνει τα επτά χρόνια, με περίοδο χάριτος τριών ετών. Παράλληλα, προβλέπονται ετήσιες επιδοτήσεις συντήρησης και οικονομική υποστήριξη για αρδευτικό εξοπλισμό και φυτευτικό υλικό.
Επενδύσεις στην άρδευση και την αγροτική τεχνολογία
Η έλλειψη νερού αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την αγροτική παραγωγή του Ουζμπεκιστάν. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η γεωργία αντιπροσωπεύει περίπου το 90% της συνολικής κατανάλωσης νερού στη χώρα.
Για τον περιορισμό των απωλειών, τον Μάιο του 2025 εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα χρηματοδότηση ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών υποδομών σε πέντε περιφέρειες.
Το πρόγραμμα στοχεύει στη μείωση των ετήσιων απωλειών νερού κατά περίπου 540 εκατομμύρια κυβικά μέτρα και στη βελτίωση των αρδευτικών υπηρεσιών σε 232.000 εκτάρια αγροτικής γης.
Σε επίπεδο αγροτικών εκμεταλλεύσεων, το σύστημα στάγδην άρδευσης επιτρέπει την ακριβέστερη διαχείριση του νερού και των λιπασμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, το νερό φτάνει απευθείας στις ρίζες των φυτών, περιορίζοντας τις απώλειες από την εξάτμιση και την άσκοπη διαβροχή του εδάφους.
Παράλληλα, μέσα στο 2026 η χώρα παρέλαβε 100 γεωργικά drones κινεζικής κατασκευής, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας του υπουργείου Γεωργίας με την υποστήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Τα μισά προορίζονται για την απομακρυσμένη παρακολούθηση των καλλιεργειών, ενώ τα υπόλοιπα θα χρησιμοποιούνται για εφαρμογές λιπασμάτων, φυτοπροστασία και άλλες γεωργικές εργασίες.
Στα σχέδια περιλαμβάνεται επίσης η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη των αποδόσεων και στον έγκαιρο εντοπισμό ασθενειών και προσβολών από παράσιτα.
Την ίδια στιγμή, ψηφιακές πλατφόρμες όπως οι Agroportal και Agrosubsidy αναπτύσσονται με στόχο την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και την ευκολότερη πρόσβαση των παραγωγών σε επιδοτήσεις και κρατικές υπηρεσίες.
Χρηματοδότηση για βιώσιμη γεωργία
Η στρατηγική της χώρας περιλαμβάνει και επενδύσεις στη βιώσιμη γεωργία και στην προσαρμογή της παραγωγής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Το Global Green Growth Institute (GGGI) συμμετέχει σε προγράμματα που προωθούν γεωργικές πρακτικές με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Ιδιαίτερη δραστηριότητα αναπτύσσεται στην περιοχή Καρακαλπακστάν, όπου η υποβάθμιση των εδαφών και η έλλειψη νερού αποτελούν σημαντικά προβλήματα.
Παράλληλα, το GGGI υποστηρίζει την έκδοση πράσινων ομολόγων από εμπορικές τράπεζες του Ουζμπεκιστάν στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, με σκοπό τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών επενδύσεων.
Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και μια πλατφόρμα επενδύσεων στον αγροδιατροφικό τομέα, στην οποία συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και το υπουργείο Γεωργίας του Ουζμπεκιστάν. Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο να κινητοποιήσει περίπου 1,5 δισ. δολάρια για την ανάπτυξη του κλάδου.
Ωστόσο, η χρηματοδότηση από μόνη της δεν αρκεί. Η ενίσχυση της τεχνογνωσίας και η δυνατότητα των τοπικών επιχειρήσεων να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία του σχεδίου.
Εξαγωγές και επισιτιστική ασφάλεια
Το μεγάλο στοίχημα για το Ουζμπεκιστάν είναι να συνδυάσει την αύξηση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων με την επάρκεια τροφίμων στην εγχώρια αγορά.
Η κυβέρνηση ενθαρρύνει την ανάπτυξη της μεταποίησης τροφίμων, της συσκευασίας και της παραγωγής προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και να αυξήσουν τα έσοδά τους.
Παρά την ισχυρή αγροτική παραγωγή, η χώρα εξακολουθεί να εξαρτάται από εισαγωγές σε ορισμένες βασικές κατηγορίες τροφίμων, όπως τα φυτικά έλαια και η ζάχαρη.
Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε υψηλότερες αποδόσεις, χαμηλότερο κόστος παραγωγής και καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων.
Το παράδειγμα του Ουζμπεκιστάν δείχνει πώς η τεχνολογία, οι επενδύσεις και η ορθολογική διαχείριση του νερού αποκτούν καθοριστική σημασία για το μέλλον της γεωργίας. Η πρόκληση δεν είναι πλέον μόνο η αύξηση της παραγωγής, αλλά η δημιουργία ενός αγροδιατροφικού συστήματος που θα μπορεί να εξασφαλίζει επάρκεια τροφίμων και ταυτόχρονα να ανταγωνίζεται στις διεθνείς αγορές.
ΠΗΓΗ: Euronews
















































































































Σχόλια 0