Οι επίσημες διατροφικές οδηγίες που εφαρμόζονται σε περισσότερες από 100 χώρες δεν φαίνεται να καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες των επαγγελματιών υγείας και διατροφής. Αυτό προκύπτει από νέα διεθνή έρευνα που εξετάζει κατά πόσο οι εθνικές οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν στην προώθηση μιας υγιεινής και βιώσιμης διατροφής.
Οι εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη διατροφή χρησιμοποιούνται σε περισσότερες από 100 χώρες και αφορούν περίπου το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού. Στόχος τους είναι να μετατρέπουν τα επιστημονικά δεδομένα για τη διατροφή σε πρακτικές συστάσεις για το τι και πώς πρέπει να τρώμε.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της ProVeg International και του University of Göttingen, η εφαρμογή τους στην καθημερινή πράξη παρουσιάζει σημαντικά κενά.
Από τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής που συμμετείχαν στην έρευνα, το 80,5% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί τις εθνικές διατροφικές οδηγίες στην εργασία του. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 57,6% τις αξιολόγησε ως «κάπως» ή «λίγο» χρήσιμες για την προώθηση υγιεινών και βιώσιμων διατροφικών επιλογών.
Περισσότερα φυτικά τρόφιμα ζητούν οι επαγγελματίες
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε η έρευνα είναι η περιορισμένη παρουσία φυτικών τροφίμων στις επίσημες συστάσεις.
Σύμφωνα με τους επαγγελματίες που συμμετείχαν στην έρευνα, τα όσπρια θεωρούνται ανεπαρκώς εκπροσωπούμενα στο 62,7% των περιπτώσεων. Ακολουθούν τα φυτικά υποκατάστατα γάλακτος με 47,5% και οι ξηροί καρποί και σπόροι με 42,4%.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν επίσης ότι οι οδηγίες θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη το κόστος των τροφίμων. Δεν αρκεί μια διατροφική σύσταση να είναι επιστημονικά σωστή. Θα πρέπει να μπορεί να εφαρμοστεί και από έναν καταναλωτή με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα.
Το ζήτημα της οικονομικής πρόσβασης ήταν τόσο σημαντικό ώστε το 65,3% των επαγγελματιών τάχθηκε υπέρ μέτρων όπως φορολογικές ελαφρύνσεις ή επιδοτήσεις για να γίνουν οι υγιεινές και βιώσιμες επιλογές πιο προσιτές.
Οι καταναλωτές δεν μπορούν να αλλάξουν μόνοι τους τη διατροφή τους
Η έρευνα αναδεικνύει και έναν ακόμη παράγοντα. Η υιοθέτηση μιας πιο υγιεινής διατροφής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις προσωπικές επιλογές των καταναλωτών.
Οι επαγγελματίες που συμμετείχαν στη μελέτη επισημαίνουν τον ρόλο των κυβερνήσεων αλλά και του ευρύτερου διατροφικού περιβάλλοντος. Λιανεμπόριο, εστίαση, catering και βιομηχανία τροφίμων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση σε πιο υγιεινές επιλογές.
Παράλληλα, το 99,1% των συμμετεχόντων θεωρεί σημαντική τη διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο καταρτίζονται οι διατροφικές οδηγίες. Η εμπιστοσύνη στις συστάσεις συνδέεται επομένως και με το πόσο ξεκάθαρη είναι η διαδικασία που οδηγεί στη διαμόρφωσή τους.
Η επικεφαλής έρευνας της ProVeg International και βασική συγγραφέας της μελέτης Anna-Lena Klapp σημειώνει ότι οι διατροφικές οδηγίες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πιο υγιεινών και βιώσιμων διατροφικών συστημάτων. Όπως επισημαίνει όμως, για να συμβεί αυτό θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητας και να λαμβάνουν υπόψη τα φυτικά τρόφιμα, το κόστος, την πολιτισμική διαφορετικότητα και τις συνήθειες των καταναλωτών.
Από τις συστάσεις στην καθημερινή πράξη
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ευρήματα και για τη μαζική εστίαση στον δημόσιο τομέα. Σχολεία, νοσοκομεία και άλλες δημόσιες δομές καλούνται να εφαρμόσουν διατροφικές κατευθύνσεις μέσα σε συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και με δεδομένες δυνατότητες στις κουζίνες τους.
Η ProVeg UK υποστηρίζει ότι οι διατροφικές οδηγίες μπορούν να θέσουν το πλαίσιο, χρειάζεται όμως παράλληλα πρακτική υποστήριξη ώστε οι επαγγελματίες της εστίασης να μπορούν να μετατρέπουν τις συστάσεις σε γεύματα που είναι θρεπτικά, οικονομικά, ελκυστικά και βασίζονται περισσότερο σε φυτικά τρόφιμα.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι επιστημονικές επιτροπές θα πρέπει να λάβουν υπόψη τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες κατά την εφαρμογή των διατροφικών οδηγιών. Παράλληλα, χρειάζονται πιο πρακτικές και συμπεριληπτικές κατευθύνσεις που να μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στις πραγματικές συνθήκες της σύγχρονης διατροφής.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Developments in Nutrition και βασίστηκε σε 20 ποιοτικές συνεντεύξεις με επαγγελματίες από έξι ηπείρους και σε ποσοτική έρευνα με τη συμμετοχή 118 επαγγελματιών υγείας και διατροφής.
Σχόλια 0