Στα 25,7 δισ. ευρώ ανέρχεται η ετήσια δαπάνη των Ελλήνων για είδη παντοπωλείου, καθώς οι καταναλωτικές συνήθειες και το περιεχόμενο του οικογενειακού καλαθιού αλλάζουν σημαντικά. Τα στοιχεία για το 2025 δείχνουν ότι οι αγορές αυξάνονται σε αξία, αλλά με ρυθμό χαμηλότερο από την άνοδο των συνολικών δαπανών και των καθαρών εισοδημάτων.
Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών, η ετήσια κατά κεφαλήν δαπάνη για είδη παντοπωλείου διαμορφώθηκε το 2025 στα 2.433 ευρώ. Πρόκειται για αύξηση 3,9% σε σύγκριση με το 2024.
Η μεταβολή αυτή είναι χαμηλότερη από την αύξηση της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης κατά 5,5%. Παράλληλα τα καθαρά εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 7,3% για ένα άτομο και κατά 9,4% για ένα εργαζόμενο ζευγάρι με παιδιά. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η αγορά ειδών παντοπωλείου εξακολουθεί να δέχεται πιέσεις και ότι τα νοικοκυριά παραμένουν προσεκτικά στις αγορές τους.
Αυξάνονται οι δαπάνες για τρόφιμα και ποτά
Η συνολική ετήσια δαπάνη για τρόφιμα έφτασε τα 18,1 δισ. ευρώ το 2025. Η κατά κεφαλήν δαπάνη για τρόφιμα αυξήθηκε κατά 4,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Στα μη αλκοολούχα ποτά η κατά κεφαλήν δαπάνη αυξήθηκε κατά 3,6% ενώ στα αλκοολούχα ποτά σημείωσε άνοδο 8,1%. Η συνολική δαπάνη για τις δύο κατηγορίες διαμορφώθηκε περίπου στο 1 δισ. ευρώ και στα 1,6 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
Αντίθετα η εικόνα ήταν διαφορετική για ορισμένα προϊόντα εκτός τροφίμων. Οι δαπάνες για είδη οικιακής φροντίδας μειώθηκαν κατά 8,7% σε κατά κεφαλήν επίπεδο ενώ τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας υποχώρησαν κατά 2,9%.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο το συνολικό ύψος των αγορών αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα ελληνικά νοικοκυριά κατανέμουν τα χρήματά τους ανάμεσα στις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.
Πώς αλλάζουν οι διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων
Η ανάλυση καταγράφει σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων από το 2008 έως το 2025. Οι ποσότητες πολλών παραδοσιακών προϊόντων μειώνονται ενώ άλλες κατηγορίες κερδίζουν έδαφος, αποτυπώνοντας τη μεταβολή των προτιμήσεων αλλά και των καθημερινών αγοραστικών επιλογών.
Οι αγορές ψωμιού και αρτοσκευασμάτων έχουν μειωθεί κατά 12,3% σε σύγκριση με το 2008. Αντίθετα τα δημητριακά καταγράφουν αύξηση 32,3% και τα ζυμαρικά 10,3%.
Σημαντική είναι και η μεταβολή στην κατανάλωση πρωτεϊνούχων τροφίμων. Οι αγορές πουλερικών αυξήθηκαν κατά 31,9% ενώ οι ποσότητες βοείου κρέατος και επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος παρουσιάζουν πτώση. Μειωμένες εμφανίζονται επίσης οι αγορές ψαριών και θαλασσινών.
Στα γαλακτοκομικά οι καταναλωτές στρέφονται περισσότερο σε προϊόντα με χαμηλότερα λιπαρά. Οι ποσότητες γάλακτος χαμηλών λιπαρών αυξήθηκαν κατά 38% και του γιαουρτιού κατά 31%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος στα αυγά που καταγράφουν αύξηση 66,6% σε σύγκριση με το 2008.
Αντίθετα το ελαιόλαδο παρουσιάζει σημαντική υποχώρηση στις αγοραζόμενες ποσότητες κατά 34,8%. Τα φρούτα εμφανίζουν μείωση 8,9% ενώ τα λαχανικά σημειώνουν οριακή αύξηση 1%.
Μεγαλύτερη ζήτηση για γλυκά και έτοιμα γεύματα
Ανοδική πορεία καταγράφουν ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που συνδέονται με την απόλαυση και την ευκολία στην καθημερινότητα. Οι αγορές μελιού και μαρμελάδας αυξήθηκαν κατά 68,9% από το 2008. Η σοκολάτα σημείωσε άνοδο 9,3% και το παγωτό 20,2%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάπτυξη της αγοράς των έτοιμων γευμάτων. Η κατά κεφαλήν ποσότητα που αγοράζεται ετησίως αυξήθηκε από μόλις 0,24 κιλά το 2015 σε 3,34 κιλά το 2025.
Η μεταβολή αυτή αναδεικνύει τη σταδιακή ενίσχυση της ζήτησης για λύσεις που περιορίζουν τον χρόνο προετοιμασίας των γευμάτων. Πρόκειται για μια τάση που επηρεάζει τόσο το λιανεμπόριο τροφίμων όσο και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή και διάθεση έτοιμων προϊόντων.
Για τις εταιρείες τροφίμων τα στοιχεία δημιουργούν νέες προοπτικές αλλά και την ανάγκη προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών. Η ευκολία χρήσης η ποιότητα και η τιμή αποτελούν βασικούς παράγοντες για την επιλογή προϊόντων στην καθημερινή αγορά.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την παχυσαρκία και τις θερμίδες
Η ανάλυση του ΙΕΛΚΑ αναφέρεται επίσης στα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για την παχυσαρκία στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για το 2025 το ποσοστό των ενηλίκων με παχυσαρκία ανέρχεται στο 12,8%. Το ποσοστό αυτό είναι το δεύτερο χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 16,3%.
Παράλληλα η εκτιμώμενη θερμιδική αντιστοιχία των αγορών τροφίμων μειώθηκε στις 1.915 θερμίδες ανά άτομο ημερησίως το 2025 από 2.149 θερμίδες το 2015 και 2.210 θερμίδες το 2008.
Το ΙΕΛΚΑ διευκρινίζει ότι οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη την πραγματική ημερήσια πρόσληψη θερμίδων. Οι υπολογισμοί βασίζονται στις αγορές τροφίμων και δεν συνυπολογίζουν τη σπατάλη τροφίμων ούτε την κατανάλωση γευμάτων εκτός σπιτιού.
Η μείωση της θερμιδικής αντιστοιχίας συνδέεται μεταξύ άλλων με την υποχώρηση των αγορών προϊόντων όπως το ψωμί το ελαιόλαδο η ζάχαρη τα τυριά και το κρέας.
Το οικογενειακό καλάθι σε περίοδο αλλαγών
Τα ευρήματα της μελέτης αποτυπώνουν μια σταδιακή αναδιάρθρωση του καλαθιού αγορών των ελληνικών νοικοκυριών. Η συνολική δαπάνη για είδη παντοπωλείου παραμένει υψηλή ενώ οι ποσότητες και οι κατηγορίες προϊόντων που επιλέγονται μεταβάλλονται αισθητά.
Για την αγορά τροφίμων η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταποκριθούν σε καταναλωτές που παρακολουθούν στενότερα τον προϋπολογισμό τους και παράλληλα αλλάζουν τις διατροφικές τους προτιμήσεις.
Η ενίσχυση συγκεκριμένων κατηγοριών όπως τα πουλερικά το γιαούρτι τα αυγά και τα έτοιμα γεύματα συνυπάρχει με τη μείωση των αγορών άλλων βασικών προϊόντων. Η εικόνα που προκύπτει δεν αφορά μόνο τις τιμές αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η καθημερινή διατροφή στην Ελλάδα.
ΠΗΓΗ: ESM Magazine
Σχόλια 0